Gouden Lijst (prijs jeugdliteratuur)
De Gouden Lijst was een Nederlandse literatuurprijs die de beste jeugdliteratuur voor twaalf- tot vijftienjarigen onder de aandacht wilde brengen. De prijs werd jaarlijks, op voordracht van een vakjury toegekend aan twee boeken: één in de categorie oorspronkelijk Nederlandstalig en één in de categorie vertaalde boeken. Verder waren er drie Eervolle Vermeldingen. De Gouden Lijst werd van 2010 tot 2018 uitgereikt.
Voorloper
De Gouden Lijst van de opvolger van de Gouden Zoen, die werd uitgereikt van 1997 tot 2008. De Gouden Zoen was de prijs voor het beste Nederlandstalige jeugdboek voor 12 tot 15 jaar. Daarnaast werden Zilveren Zoenen uitgereikt aan zowel Nederlandstalige als in het Nederlands vertaalde boeken. In 2009 besloot de CPNB met de prijs te stoppen, omdat de prijs te weinig respons zou opleveren. Als protest tegen de opheffing en om schrijvers van boeken voor deze leeftijdscategorie een hart onder de riem te steken riepen de jeugdboekenauteurs Ted van Lieshout en Hans Hagen de Gouden Lijst in het leven.[1] Daarna werd de Gouden Lijst, mede op uitdrukkelijk verzoek van de Griffeljury, van 2011 tot en met 2017, weer uitgereikt door de CPNB. In 2018 was het voortbestaan van de prijs weer onduidelijk.[2] Uiteindelijk hielden opnieuw Ted van Lieshout en Hans Hagen de prijs in stand. BruutTAAL, een methode voor het vak Nederlands in het voortgezet onderwijs, bleek bereid de prijs te sponsoren.[3]
Opvolger
Vanaf 2019 nam de CPNB deze prijs voor jeugdliteratuur toch weer voor zijn rekening. Niet langer als een aparte prijs, maar door de bestaande prijzen voor jeugdliteratuur, de Griffels en Penselen, te verbreden met een categorie met boeken voor de leeftijd van 12 tot 15 jaar. Hiermee wil de CPNB het belang van leesbevordering van deze groep jongeren onderstrepen.[4]
Voor boeken, geschreven voor jongeren boven de 15 jaar is er de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs.
Gelauwerden
Een aantal schrijvers werd meermaals gelauwerd in de loop van de jaren. Edward van de Vendel kreeg, behalve de Gouden Lijst 2016, driemaal een Gouden Zoen. Benny Lindelauf en Els Beerten ontvingen beiden een Gouden Lijst en een Gouden Zoen. En Anne Provoost tweemaal een Gouden Zoen.
![](../I/m/Edward_van_de_Vendel.jpg)
![](../I/m/Anne_provoost-1449674343.jpg)
Gelauwerden | Gouden Lijst
Oorspronkelijk Nederlandstalig werk |
Gouden Lijst
In Nederlands vertaald werk |
Eervolle vermelding | Eervolle vermelding | Eervolle vermelding |
---|---|---|---|---|---|
2018 | Er is geen vorm waarin ik pas | Paard, paard, tijger, tijger
Mette Eike Neerlin Vertaling Bernadette Custers |
- | - | - |
2017 | Hoe Tortot zijn vissenhart verloor
Benny Lindelauf en Ludwig Volbeda |
Suzy en de kwallen
Ali Benjamin |
Als de bergen huilen | De Wonderlingen | Mij niet gezien
Meg Rosoff |
2016 | Oliver | Naar de top
Dan Gemeinhart |
De Hemel | Grensgangers | De honden
Allan Stratton |
2015 | Overspoeld
Gideon Samson en Julius 't Hart |
Onder de ketchupwolken
Annabel Pitcher |
De gans en zijn broer | Honderd uur nacht | 15 dagen zonder hoofd
Dave Cousins |
2014 | Tijgereiland | Zeven minuten na middernacht
Patrick Ness |
Kieuw | Het meisje en de soldaat | Het mes dat niet wijkt
Patrick Ness |
2013 | Rotmoevie | Ik zal er zijn
Holly Goldberg Sloan |
Rebel met vleugels
Marcel Roijaards |
Zwarte zwaan | Gesplitst
Neal Shusterman |
2012 | Bajaar | Trash
Andy Mulligan |
Vango | De weg | Schaduwliefde
Ruta Sepetys |
2011 | Soldaten huilen niet | Tamar
Mal Peet |
Achter de stilte
Beate Teresa Hanika |
Als je terugkomt
Rebecca Stead |
Dieven
Will Gatti |
2010
oude opzet |
Allemaal willen we de hemel |
Gelauwerden | Gouden Zoen | Zilveren Zoen | Zilveren Zoen |
---|---|---|---|
2008 | Slecht | De boekendief | Het jaar dat de zigeuners kwamen
Linzi Glass |
2007 | Ons derde lichaam | Dief voor de duivel
Mikael Engström |
Kwaad bloed |
2006 | Schijnbewegingen | De vuurvreter | Zomerzeer
Hilde Hagerup |
2005 | Negen Open Armen | Tobbe
Mikael Engström |
Met huid en haar |
2004 | Lopen voor je leven | Het wonderlijke voorval met de hond in de nacht | Jinx
Margaret Wild |
2003 | De gevleugelde kat
Isabel Hoving |
Ysa's schreeuw
Rita Williams-Garcia |
Wolfsroedel |
2002 | De arkvaarders | Het zwarte slik | De zon is een maffe god |
2001 | Wild vlees | De wildernis | Rattenvanger |
2000 | De dagen van de bluegrassliefde | Ilios : het verhaal van de Trojaanse oorlog | Gaten
Louis Sachar |
1999 | Gijsbrecht | Stil leven | De geur van melisse |
1998 | De roos en het zwijn | Balthasar | Waanzinnige wereld
Kim Fupz Aakeson |
1997 | Mosje en Reizele | Gebr. | De Mennyms
Sylvia Waugh |
Bronnen, noten en/of referenties
- Iris Pronk, Aai over de schrijversbol. Trouw.
- Hans Hagen & Ted van Lieshout, Geen Gouden Lijst in 2018. Hans Hagen & Monique Hagen (1 mei 2018). Geraadpleegd op 6 mei 2018.
- www.tzum.nl, Erna Sassen wint met Er is geen vorm waarin ik pas De Gouden Lijst 2018. Geraadpleegd op 9 september 2018.
- Griffels en Penselen 2019. CPNB. Geraadpleegd op 24 december 2019.