Rijksmuseum van Natuurlijke Historie
Het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie[1] te Leiden, werd in 1820 bij koninklijk besluit opgericht. Het bestond toen uit een samenvoeging van bestaande collecties. Dit gebeurde op initiatief van Coenraad Jacob Temminck, die het museum vooral als een onderzoeksinstituut zag. Er was dan ook een relatie met de Rijksuniversiteit Leiden. De totale collectie was behoorlijk groot en werd gedurende de volgende 150 jaar nog veel verder uitgebreid, voornamelijk door regelmatige buitenlandse expedities en door het verkrijgen van particuliere verzamelingen uit erfenissen. Het museum is de voorganger van Naturalis.
Rijksmuseum van Natuurlijke Historie
| ||||
's Rijksmuseum van Natuurlijke Historie (Raamsteeg, Leiden) | ||||
Locatie | Leiden | |||
Opgericht | 1820 | |||
|
Het RMNH en zijn publiek
Een publieksfunctie was tot 1976 echter zo goed als afwezig. Van 1820 tot 1913 was het museum aan de Papengracht in Leiden gewoonlijk alleen op zondagen voor publiek geopend. Wel konden studenten en wetenschappers er op aanvraag rondgeleid worden.
In 1913 verhuisde het museum naar een nieuw gebouw (aan de Leidse Raamsteeg), waar slecht één klein zaaltje ter beschikking stond voor exposities. In 1950 werd ook dit zaaltje gesloten wegens gebrek aan toezicht. Sindsdien kwamen er alleen nog enkele bezoekers binnen voor rondleidingen, lezingen en zeldzame, tijdelijke tentoonstellingen.
In 1976 verscheen een belangrijke nota, ‘Naar een nieuw museumbeleid’. Deze had als gevolg dat het museum meer een centrale museumfunctie ging vervullen binnen zijn vakgebied, onder andere met behulp van tijdelijke en rondzendtentoonstellingen, en door uitleen van stukken uit zijn collectie aan andere musea. Een eigen permanente expositie was er toen echter nog steeds niet.
Die kwam er pas toen het museum in 1986 de zogenaamde ‘Nationale Presentatie’ op het gebied van de natuurlijke historie kreeg toebedeeld door de minister. Toen begon men plannen te maken voor een nieuw gebouw - deze waren in 1990 gereed - en was de regering bereid hieraan mee te betalen. Dit resulteerde ruim tien jaar later (1998) in het succesvolle museum Naturalis. Naturalis werd deels gevestigd in het voormalige Pesthuis in Leiden, waaruit eind jaren negentig het Legermuseum vertrokken was.
Lijst met opeenvolgende directeuren
- 1820 -1858 Coenraad Jacob Temminck
- 1858 - 1884 Hermann Schlegel
- 1884 - 1913 Fredericus Anna Jentink
- 1913 - 1933 Eduard Daniël van Oort
- 1933 - 1958 Hilbrand Boschma
- 1958 - 1972 Leo Brongersma
- 1972 - 1982 Willem Vervoort[2]
- 1982 - 1989 Jacobus Theodorus Wiebes[3]
- 1989 - 1991 A.O.J.M. de Caluwé
- 1991 - 2003 Wim van der Weiden
Gebouwen en interieur
- 1820-1913: Gebouw Papengracht/Rapenburg
- 1913-1990: Gebouw Doezastraat/hoek Raamsteeg
- 1913-1990: Raamsteegzijde
- Hal met twee olifantskeletten
- 1913-1990: "Droge magazijn", grenzend aan Van der Werffpark
- Pesthuis Leiden
Varia
- Stephen Jay Gould beschrijft zijn bezoek aan het gebouw aan de Raamsteeg in het boek Dinosaur in a Haystack.
Noten
- Holthuis L.B. (1995) 1820 - 1958 : Rijksmuseum van Natuurlijke Historie, PDF
- Bruggen A.C. van (1995) Willem Vervoort, eminent zoologist and museum director, a sketch of his life and work on the occasion of his 80th birthday in 1997 Zoologische Verhandelingen Vol. 323 p. 1-15, PDF
- Bruggen A.C. van, C. van Achterberg (2000) In memoriam Prof. Dr J.T. Wiebes (1931-1999), evolutionary biologist and systematic entomologist Zoologische Mededelingen Vol. 74 p. 18-24, PDF
![]() |
Zie de categorie Rijksmuseum van Natuurlijke Historie, Leiden van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp. |